Wiadomości ogólne:

W Polsce rosną dwa rodzaje głogów, jednoszyjkowy i dwuszyjkowy. Rozróżnić można je po liściach i owocach. Liście głogu jednoszyjkowego są ciemnozielone z wierzchu, w kształcie wydłużonego spodu niebieskawo-zielone, owoce kształtu jajowato podłużnego z odcieniem brązowym, zawierają jedną pestkę. Głóg dwuszyjkowy ma liście z wierzchu ciemnozielone i połyskujące, owoce jasnoczerwone, kuliste, zawierające dwie lub czasem trzy pestki.

Głóg występuje w całej Europie, w Azji, Afryce Północnej. Rośnie na brzegach lasów, jest hodowany jako roślina ozdobna w parkach. Oba gatunki głogu mają równorzędne właściwości lecznicze.

Surowce lecznicze:

W celach leczniczych używane są kwiatostany, tzn. kwiaty z 2 lub 5 towarzyszącymi liśćmi oraz owoce.

Substancje lecznicze:

Głóg zawiera flawonoidy, związki karotenoidowe i trójterpenowe, pochodne puryny jak adenina i guanina oraz nukleozydy jak adenozyna i guanozyna, aminy, związki kumarynowe jak eskulina, fitosterole oraz garbniki, witaminy C i PP.

Zbiór i konserwacja:

Kwiatostany głogu zrywa się na początku kwitnienia w maju. Kwiatów nie należy ugniatać, gdyż łatwo osypują się, ciemnieją i tracą właściwości. Po wysuszeniu w miejscach ocienionych, przewiewnych lub w suszarniach w temperaturze nie wyższej niż 4O°C, należy przechowywać w szczelnych pudełkach.

Dojrzałe owoce zbiera się we wrześniu i na początku października. Niekiedy znajdują się w nich larwy owadów, które wyjadają miąższ. Aby się ich pozbyć, dobrze jest, po wysuszeniu owoców na powietrzu, wstawić je na krótko do gorącego piekarnika, uważając jednak, aby nie przypaliły się. Wysuszone owoce przechowujemy w papierowych torbach lub workach.

Działanie: nasercowe, rozkurczowe, obniżające ciśnienie krwi, uspokajające.

Główne działanie związków czynnych zawartych w głogu to wpływ na serce podobny do działania naparstnicy. Zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego, jednocześnie powodując zwolnienie częstotliwości skurczów serca. Pomiędzy naparstnicą a głogiem istnieje synergizm, tzn. wzajemne potęgowanie działania leczniczego, dlatego jest wskazane podawanie obu tych leków jednocześnie. Szczególnie wskazane jest stosowanie głogu w chorobach serca u ludzi w wieku podeszłym, u chorych z tzw. sercem płucnym, (chorobą serca, która rozwinęła się wskutek choroby płuc). Głóg jest korzystny w leczeniu zaburzeń pracy serca spowodowanych nadczynnością tarczycy oraz zaburzeń sercowych u kobiet w okresie przekwitania. Wyciągi z głogu można podawać także wtedy, gdy jest przeciwwskazane podawanie preparatów naparstnicy lub wyciągów z cebuli morskiej.

Poza wzmocnieniem pracy serca substancje zawarte w głogu działają rozkurczające na mięśnie gładkie, znoszą stany skurczowe jelit, dróg moczowych, macicy, a także naczyń krwionośnych, w tym również naczyń wieńcowych, odżywiających serce oraz naczyń dostarczających krew do mózgu. Dlatego preparaty głogu są korzystne dla ludzi z chorobą wieńcową i nadciśnieniem tętniczym oraz zaburzeniami ukrwienia mózgu. Głóg może także być wykorzystany w leczeniu zaburzeń rytmu serca, kołatania serca występującego w stanach nadmiernego napięcia nerwowego. Głóg ma działanie uspokajające i choć jest ono o połowę słabsze od waleriany, to jednak równie cenne.

Głóg może przynosić ulgę w bólach stawowych i kostnych, a także w nerwobólach.

Głóg działa łagodnie i powoli, działanie to utrzymuje się przez długi czas i nie obserwuje się szkodliwych skutków ubocznych.

Głóg:

kwiatostan

Od zamierzchłych czasów znano i czczono głóg. Te biało i czerwonokwitnące krzewy o czerwonych, przypominających malutkie jabłuszka owocach był używany do praktyk religijnych przez Greków, Celtów i Rzymian. Nie wiemy jednak, kto i kiedy po raz pierwszy wykorzystał go w celach leczniczych. Ktokolwiek jednak to zrobił, ten dokonał nadzwyczajnego dzieła, gdyż do dziś, spośród szerokiego spektrum leków nasercowych, czy to ziołowych czy syntetycznych, kwiaty podobnie jak owoce głogu wyróżniają się absolutnym niemal brakiem jakichkolwiek działań niepożądanych, co zadziwia tym bardziej, że ich działanie biologiczne jest doprawdy niebagatelne. Przede wszystkim zwiększają siłę każdego pojedynczego skurczu serca zmniejszając jednocześnie częstotliwość skurczu. Oznacza to, że serce pracuje wolniej, ale wydajniej. Oprócz tego głóg rozluźnia mięśnie gładkie, co z kolei sprawia, że rozluźnione naczynia krwionośne stawiają przepływającej przez nie krwi mniejszy opór, przez co wysiłek, jaki serce wkłada w swą pracę staje się także mniejszy. Krew łatwiej dociera do odległych nawet narządów np. mózgu czy nerek, dzięki czemu te działają sprawniej. Równolegle ujawnia się działanie moczopędne głogu, a choć ilość wydalanego moczu zwiększa się umiarkowanie, to u osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze pochodzenia nerkowego obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego krwi. Jeżeli jako środka leczniczego użyjemy nie naparu, a wyciągu alkoholowego z kwiatów lub owoców głogu, to ujawni się wówczas dodatkowo komponent uspokajający działania głogu, co można uznać za dodatkową zachętę do stosowania go w chorobach serca, którym towarzyszy często uczucie niepokoju, a nawet lęku. Preparatami opartymi na leczniczych właściwościach głogu, są: krople Cardiol-C, płyny Kelicardina i Neocardina oraz syrop Melisal.

Głóg:

czyli symbol miłości.

Głóg ma również swoje znaczenie w historii. W dawnych czasach romantyczni włoscy kochankowie ofiarowywali swym wybrankom pierwsze, wcześnie kwitnące kwiatki głogowe na dowód swej wielkiej miłości. I prześcigali się, który wcześniej te pierwsze kwitnące kwiatki znajdzie, by zyskać miano najpłomienniejszego kochanka - tak pisał włoski poeta Giovanni Pascoli. Cóż, romantyczne czasy dla Pań się skończyły, ale pozostał głóg i jego wcześnie zakwitające biało-różowe kwiaty. Głóg jest rośliną posiadającą wiele dobroczynnych własności. Wywar z kwiatostanów i liści reguluje ciśnienie, wyrównuje pracę serca (stąd symbol miłości!), zmniejsza palpitacje działa uspokajająco oraz rozkurczowo na naczynia krwionośne powodując napary z głogu dla dobra własnego serca i podawajmy je tym, którym serce bije za szybko... na widok naszej rywalki.